محافظ برق و اهمیت آن

چرا محافظ برق برای لوازم خانگی برقی نیاز است؟

با توجه به قطعی برق در سراسر کشور و مشکلاتی که برای تجهیزات برقی پیش آمده است ، ممکن است این سوال برای شما بوجود بیاید که باید محافظ برق خریداری کنیم یا چند راهی ؟ آیا هر دو می تواند مانع از خرابی وسایل برقی در برابر نوسانات و جریان برق خروجی را پایدار کند ؟ به طور کلی عملکرد محافظ برق شبیه چند راهی می باشد اما محافظ به طور کلی چند راهی به حساب نمی آید.

در باور بسیاری از عموم محافظ ولتاژ مترادف با چند راهی برق است و چند شاخه هم یک رابط یا چند راهی است که به کابل برق متصل بوده و یک خروجی را به چند خروجی تقسیم می‌کند. اما این‌ها یکی نیستند!
محافظ ولتاژ برق  یا Power protection چیزی فراتر یک سه راهی برق ساده بوده و نقش مهمی در نگهداری دستگاه‌های الکترونیکی نظیر کامپیوتر و دیگر لوازم خانگی برقی دارد.

تفاوت محافظ برق با چند راهی

چندراهی برق همانطور که از نامش پیداست فقط به تعداد مشخص و ثابت چند پریز جهت استفاده در اختیار شما قرار میدهد و در مقابل نوسانات برقی نمی تواند محافظ و مانع از خرابی شود . فقط زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که شما نیاز داشته باشید چند کابل را به صورت همزمان وصل کنید و دستگاههای مشخص به صورت همزمان روشن شود . مثل کامپیوتر که برای روشن شدن نیاز دارد برق مانیتور ، اسپیکر و مودم هم همزمان با سیستم روشن شود .

بسیاری از چندراهی ها حین داشتن دیگر قابلیت‌هایی که ذکر شد دارای یک محافظ داخلی نیز هستند. این محافظ داخلی در واقع از یک فیوز و یک متعادل‌کننده جریان تشکیل شده است. متعادل‌کننده جریان زمانی که شدت نوسانات زیاد نباشد می‌تواند نوسانات را کنترل کرده و جریان برق خروجی را پایدار کند و فیوز نیز زمانی کاربرد دارد که نوسانات بیش از حد تحمل متعادل کننده باشد. دراین صورت فیوز می‌سوزد و جریان برق خروجی را قطع می‌کند و به نوسانات اجازه آسیب رساندن به تجهیزات متصل به چندراهی را نمی‌دهد

محافظ برق یا محافظ ولتاژ چیست؟

دستگاه محافظ برق وسیله ای الکترونیکی می باشد که برای محافظت از رایانه، یخچال، تلویزیون، کولر گازی و تمامی دستگاه های الکترونیکی در مقابل آسیب های ناشی از نوسانات برق، شوک های ناگهانی و همچنین کنترل آنها طراحی و ساخته شده است. با استفاده از این دستگاه کلیه نیازهای برق رسانی، حفاظت و کنترل برق لوازم برقی شما، برآورده می شود.با توجه به حساس بودن لوازم صوتی و تصویری و کامپیوتر نسبت به نوسانات و قطع و وصل ناگهانی برق شهری، استفاده از یک محافظ برق در کنار این لوازم لازم و ضروری است. دستگاه محافظ برق در برابر ورودی زیر ۱۸۰ ولت و بالای ۲۴۵ ولت جریان را قطع و مانع از آسیب رسیدن به لوازم خانگی برقی شما می گردد.

محافظ برق کامپیوتر و یخچال پارت الکتریک

چه زمانی استفاده از محافظ برق نیاز است؟

مقصر اصلی افزایش ناگهانی و نوسان الکتریسیته چیست؟ دستگاه‌های برقی که نیاز زیادی به انرژی برای عملکرد خود دارند. بسته به سیم کشی خانه، ممکن است متوجه سوسو زدن چراغ‌ها هنگامی که دستگاه‌های قوی نظیر کولر گازی روشن و خاموش می‌شوند، شده باشید. زمانی که این دستگاه‌ها روشن می‌شوند، نیازمند الکتریسیته زیادی هستند که فشار زیادی روی شبکه وارد کرده و می‌توانند موجب افزایش ناگهانی جریان برق شوند.

سوال واقعی این است که واقعا کدام دستگاه‌ها باید به محافظ ولتاژ متصل باشند؟

شما برای چراغ مطالعه یا پنکه ایستاده خود نیازی به استفاده از محافظ برق ندارید، اما برای دستگاه‌های گران قیمت که دارای ریز پردازنده‌های پیچیده هستند، نظیر کامپیوتر، تلویزیون، سینمای خانواده، لوازم آشپزخانه پیشرفته و غیره، نیاز به استفاده از محافظ ولتاژ برق دارید.
به این فکر کنید اگر یک شوک الکتریکی اتفاق بیفتد و تمام دستگاه‌های متصل به پریزهای برق را نابود کند، آنگاه با خود خواهید گفت کاش آن‌ها را به یک محافظ برق متصل می‌کردید و البته دیگر آن زمان افسوس و پشیمانی دیگر سودی ندارد! پس بهتر است دستگاه‌های گران قیمت خود را به یک محافظ برق متصل کنید.
یک مزیت جانبی محافظ ولتاژ هم کاهش به هم ریختگی کابل‌ها و مدیریت بهتر آن‌هاست. همه کابل‌ها در یک مقصد پایان می‌پذیرند که همین امر به شما امکان مرتب کردن بهتر آن‌ها را می‌دهد.

محافظ ولتاژ چگونه کار می‌کند؟

قبل از اینکه به بیان چگونگی کارکرد محافظ ولتاژ (نوسان و شوک) بپردازیم، نیاز به تعریف شوک الکتریکی داریم. جریان برق را همانند جریان آب داخل لوله در نظر بگیرید. آب از یک سر لوله به سمت دیگر به واسطه‌ی فشار آب در حال حرکت است. (حرکت آب از فشار بالا به سمت فشار پایین). الکتریسیته هم به روشی مشابه عمل می‌کند، حرکت از مناطق با پتانسیل الکتریکی بالا به سمت ناحیه‌های با انرژی پتانسیل الکتریکی پایین. در این مورد، از یک سر سیم به سر سیم دیگر ، ولتاژ میزان اندازه گیری پتانسیل انرژی الکتریکی است. به ویژه اختلاف در پتانسیل انرژی الکتریکی (فشار برق). هنگامی که ولتاژ برای حداقل ۳ نانو ثانیه از حد معمول بالاتر رود، آن‌گاه شوک (Surge) نامیده می‌شود..
به مثال لوله آب برگردیم. اگر فشار آب داخل لوله بیش از حد زیاد شود، لوله خواهد ترکید. همین موضوع برای سیم کشی برق نیز صدق می‌کند. اگر ولتاژ سیم بیش از حد زیاد شود، به معنی اختلاف بسیار زیاد در پتانسیل انرژی الکتریکی از یک سر به سر دیگر، سپس جریان برق دچار شوک خواهد شد. این عمل موجب گرم شدن سیم شده و اگر گرما به اندازه کافی باشد، می‌تواند موجب آتش سوزی نیز شود.

پس محافظ ولتاژ یک وظیفه دارد؛ شناسایی ولتاژ بیش از حد و منحرف کردن الکتریسیته اضافی به سیم اتصال به زمین.

به همین دلیل است که همه‌ی محافظ‌های ولتاژ باید دارای پین اتصال به زمین باشند (پین سوم روی دو شاخه محافظ یا اتصال‌های فلزی بالا و پایین روی آن) و به یک پریز دارای اتصال به زمین متصل شوند تا کارکرد درست خود را داشته باشند.

نکات ایمنی در استفاده از محافظ برق

 

یکی از اشتباهات متداول کاربران در استفاده از محافظ برق و چند راهی، اتصال یک چند راهی به چندراهی یا محافظ برق دیگر می باشد. این اتصال اصطلاحاً Daisy Chained یا اتصال زنجیروار (خطی) نامیده می شود. این کار می تواند منجر به جرقه زنی و آتش سوزی و خطرات بعدی شود؛ بنابراین از وصل کردن چندراهی به محافظ برق که امکان اتصال همزمان چندین دستگاه دیگر به محافظ را فراهم می کند خودداری کرده و برای سایر دستگاه ها محافظ برق دیگری خریداری کنید.

نتیجه گیری

تمامی شبکه‌های برق تجربه نوسانات الکتریکی را داشته‌اند، برخی بیش از بقیه. این نوسانات می‌توانند موجب آسیب دیدگی و خراب شدن لوازم الکترونیکی شده و محافظ‌های برق تا حد امکان این نوسان‌ها را کنترل می‌کنند. بهتر است برای لوازم الکتریکی پیچیده و با ارزش خود، نظیر کامپیوتر، لوازم خانگی و دستگاه‌های صوتی و تصویری از محافظ ولتاژ استفاده کنید. به خاطر داشته باشید که تنها داشتن یک محافظ ولتاژ کافی نیست، بلکه شما نیاز به محافظی دارید که به درستی بر اساس نیازهای شما انتخاب شده باشد.

 

.زهرااحسانی

 

 

۱۳۹۷/۹/۲۹ ۱۴:۵۴:۰۶ ۲۹ آذر ۱۳۹۷|